Zwarte ontlasting – de oorzaak opsporen

Zwarte ontlasting kan door bloedingen in de mond, maag of darmen worden veroorzaakt, maar ook door een aantal andere gewone oorzaken. Zwarte ontlasting kan een ‘goedaardige’ oorzaak hebben, zoals eten van bepaalde voedingsmiddelen of het nemen van ijzersupplementen. Zwarte ontlasting met een vieze geur kan ook het resultaat zijn van iets dat is gegeten.

Er zijn ook kwaadaardige oorzaken van zwarte ontlasting zoals interne bloedingen. Wanneer de zwarte kleur van ontlasting door bloed wordt veroorzaakt, geeft de donkere kleur aan dat het bloed al een tijdje in het lichaam is geweest. Als het bloed niet al langere tijd in het lichaam was geweest, zou het nog rood gekleurd zijn geweest. Dit geeft aan dat de bloeding afkomstig is van een locatie ergens hoog in het maag-darmkanaal. Het is waarschijnlijk dat de bloeding bij de maag of dunne darm zit, niet bij de dikke darm of rectum. Bloed dat afkomstig is van aambeien zal altijd helderrood van kleur zijn.

Zwarte ontlasting dat veroorzaakt wordt door voedsel, supplementen, medicatie of mineralen is een beetje een ‘vals alarm’. Toch is het altijd verstandig om voorzichtig om te gaan met zwarte ontlasting. Zwart gekleurde ontlasting is meestal meer alarmerend dan andere afwijkende kleuren ontlasting. Het vereist meer aandacht, omdat de zwarte kleur bloed kan zijn. Zwarte ontlasting kan een indicatie zijn van een bloeding die eventueel aandacht vereist. Groene ontlasting, bijvoorbeeld, is minder vaak te wijten aan een probleem.

Ijzersupplementen worden vaak genomen voor ijzertekort of bloedarmoede. Ijzer wordt vaak als onderdeel van een multivitamine ingenomen. Ijzersupplementen kunnen zwarte ontlasting of zelfs groene ontlasting veroorzaken. Voedingsmiddelen die donker blauw, zwart of groen van kleur zijn kunnen ook leiden tot zwarte ontlasting: Drop, bosbessen en ijzersupplementen zijn vaak de oorzaak.

Een arts moet onmiddellijk geraadpleegd worden als de zwarte ontlasting niet kan worden toegeschreven aan een goedaardige oorzaak, zoals een ijzer supplement of een bepaalde soort voedsel.

 Diagnose van zwarte ontlasting

Feces monster om de oorzaak van zwarte ontlasting op te sporen

Een feces monster kan naar een lab opgestuurd worden om de oorzaak van zwarte ontlasting op te sporen.

De zwarte kleur is niet voldoende bewijs om te bepalen of het in feite bloed is dat wordt doorgegeven in de ontlasting. Een arts zal daarom moeten bevestigen of er daadwerkelijk bloed in de ontlasting is. Dit kan worden gedaan in de praktijk van een dokter middels bepaalde onderzoeken. Ontlasting kan ook thuis worden verzameld met een speciale kit, en kan vervolgens worden verzonden naar een lab voor onderzoek.

Bloed in ontlasting kan worden veroorzaakt door verschillende oorzaken, met inbegrip van een maagzweer, gastritis, of een scheur in de slokdarm. De teerachtige verschijning van zwarte ontlasting komt omdat het bloed contact heeft gehad met de spijsverteringssappen, en verteerd is geraakt.

Nadat bloed in ontlasting is gediagnosticeerd, doet meestal de arts andere diagnostische tests om de exacte locatie van en de oorzaak van het bloeden te bepalen. Deze tests kunnen x-rays, bloedonderzoek, colonoscopie, endoscopie en ontlastingsonderzoek omvatten.

Mogelijke oorzaken van bloed bij zwarte ontlasting

Oorzaak 1: maagzweer

Een maagzweer – een wond op de wand van de maag – kan leiden tot bloeden en kan soms resulteren in zwarte ontlasting. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, worden maagzweren meestal niet veroorzaakt door stress of voedsel met veel pittige kruiden. Deze dingen kunnen wel een reeds bestaande maagzweer verergeren. In feite wordt een maagzweer meestal veroorzaakt door een bacteriële infectie met de bacterie Helicobacter pylori (H. pylori). Antibiotica worden gewoonlijk voorgeschreven om Helicobacter pylori infectie te elimineren.

Een andere oorzaak van maagzweren is het langdurig gebruik van pijn-medicatie. Medicatie kan soms de maag irriteren door het vermogen van de maag om tegen zuur te kunnen te verminderen. Om dezelfde reden kunnen sommige soorten medicatie ook een negatief invloed hebben op mensen met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Zulke medicaties omvatten ibuprofen, natrium en aspirine. Maagzweren veroorzaakt door medicatie zijn meestal makkelijk te genezen wanneer gebruik van de medicatie wordt gestaakt.

Oorzaak 2: Gastritis

Gastritis is de ontsteking van de wand van de maag. Deze maagontsteking kan worden veroorzaakt door overmatig gebruik in alcohol, het eten van ongezonde voedsel, roken, besmetting met bacteriën, of door het langdurige gebruik van bepaalde medicaties. Gastritis kan ook ontwikkeld worden na chirurgie, of het kan te maken hebben met reeds bestaande medische aandoeningen.

Oorzaak 3: losgescheurde of gebarsten aderen

Nog een oorzaak zijn losgeraakte aderen in de wand van de maag of de slokdarm. Wanneer deze aderen losscheuren, kan dit bloeding veroorzaken, waardoor bloed kan verschijnen als bloed bij ontlasting. Het kan een complicatie zijn als gevolg van hoge bloeddruk veroorzaakt door problemen met de lever.

Oorzaak 4: slijmvlies wondjes

Ook een scheur in het slijmvlies van de slokdarm en de maag kan zwarte ontlasting veroorzaken. Dit is vrij zeldzaam (het komt slechts bij die 4 van de 100.000 mensen voor).

Oorzaak 5: IBD

IBD is de afkorting van de Engelse uitdrukking: inflammatory bowel disease. IBD omvat de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Oorzaak 6: Maag- en Darmkanker

Zwarte ontlasting is een van de latere stadia symptomen darmkanker.

Wat te doen bij zwarte ontlasting

Als u zwarte ontlasting hebt die u niet kan toeschrijven aan het eten van een bepaalde levensmiddel of ijzersupplementen, raadpleeg uw arts zo spoedig mogelijk. Als de zwarte kleur gepaard gaat met andere symptomen zoals braken of acute pij, zoek onmiddellijk medische hulp.